chính sách
Thời trang bền vững: Động lực sáng tạo của nền kinh tế Việt Nam
Th3
Bức tranh sáng tạo đang chuyển mình
Trong ba thập kỷ qua, nhiều quốc gia đã chủ động phát triển kinh tế sáng tạo để tận dụng tri thức, tài năng và bản sắc văn hóa cho thời trang bền vững.
Mô hình này lần đầu tiên được đề cập trong báo cáo Creative Nation của Australia năm 1994 và sau đó được mở rộng qua các sáng kiến tại Vương quốc Anh vào năm 1997.
Mô hình nêu bật vai trò then chốt của các cá nhân và DNNVSN hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo trong việc tạo việc làm, tạo giá trị gia tăng, cũng như nâng cao chất lượng sống thông qua các nguồn lực trí tuệ và văn hóa.
Phó giáo sư Donna Cleveland (trái) – Trưởng khoa, và bà Lâm Hồng Lan (phải) – Nghiên cứu sinh và giảng viên ngành Thời trang thuộc Khoa Truyền thông và Thiết kế, RMIT Việt Nam (Hình: RMIT)Tại Việt Nam, nền kinh tế sáng tạo đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Chỉ thị số 30/CT-TTg của Thủ tưởng Chính phủ, ban hành tháng 8/2024, ưu tiên đầu tư vào nguồn nhân lực và công nghệ cho các ngành công nghiệp văn hóa, như thời trang, thủ công mỹ nghệ và thiết kế.
Tuy vậy, trong các chính sách và truyền thông hiện tại của chính phủ, hai khái niệm “công nghiệp văn hóa” và “công nghiệp sáng tạo” thường bị tráo đổi vị trí của nhau, tạo ra sự mơ hồ khiến định hướng chiến lược có thể thiếu rõ ràng.
DNNVSN đang thúc đẩy thời trang bền vững ra sao
Một nghiên cứu vào cuối năm 2024 được thực hiện bởi Phó giáo sư Donna Cleveland (Trưởng khoa) và Nghiên cứu sinh Lâm Hồng Lan (giảng viên ngành Thời trang) thuộc Khoa Truyền thông và Thiết kế, RMIT Việt Nam, đã hé lộ một bức tranh về các DNNVSN đang âm thầm kiến tạo điều mà nhóm nghiên cứu gọi là “vòng tròn thịnh vượng”. Trong đó, bốn trụ cột: kinh tế, văn hóa, môi trường và xã hội không chỉ phát triển song hành mà còn đan xen, kết nối sâu sắc.
Doanh nghiệp thời trang quy mô nhỏ và siêu nhỏ tại Việt Nam đang kết hợp di sản văn hóa với đổi mới bền vững, tạo ra những sản phẩm mang đậm bản sắc địa phương và giá trị đương đại. (Ảnh: Vietnam Design Research Studio)Khuyến nghị để xây dựng một nền kinh tế sáng tạo thịnh vượng
Dựa trên nghiên cứu thực địa và khung lý thuyết về Thời trang thịnh vượng (Prosperity Fashion), nhóm nghiên cứu đã đề xuất ba định hướng chính sách nhằm hỗ trợ DNNVSN một cách hiệu quả và bền vững:
1. Tăng cường giáo dục thời trang: Những nguyên lý cốt lõi của thời trang bền vững, sản xuất không rác thải và phương pháp thiết kế dựa vào cộng đồng, cần được lồng ghép rõ ràng hơn vào chương trình đào tạo thời trang và thiết kế ở cả bậc trung học và đại học.
2. Đầu tư vào không gian công cộng: Nhờ đó, DNNVSN có thể trưng bày sản phẩm, giáo dục người tiêu dùng và kết nối với các doanh nghiệp khác.
3. Cải cách hành chính và tài chính: Bao gồm việc đơn giản hóa thủ tục thuế, chính thức công nhận các mô hình kinh doanh phi truyền thống và đưa ra các ưu đãi cụ thể cho các doanh nghiệp sử dụng vật liệu tái chế hoặc tạo việc làm cho lao động tại chỗ.
Để thúc đẩy phát triển bền vững, các chuyên gia đề xuất cải cách giáo dục, xây dựng không gian công cộng và đơn giản hóa chính sách thuế dành cho doanh nghiệp thời trang quy mô nhỏ và siêu nhỏ tại Việt Nam. (Ảnh: Vietnam Design Research Studio)Kết quả nghiên cứu này đã được công bố trên Fashion Highlight – tạp chí khoa học quốc tế chuyên về thiết kế thời trang. Tạp chí tập trung nghiên cứu quá trình hình thành, sản xuất và truyền thông sản phẩm thời trang, cùng các khía cạnh văn hóa, thẩm mỹ và công nghệ liên quan. Đọc toàn văn nghiên cứu tại đây.
Bài: Quân Đinh
